Kategoria: Artykuły

Opublikowane w

Tatiana Jasińska – harcerz z Bojar

Korzenie rodzinne

Nazywam się Tatiana Jasińska. Urodziłam się w sierpniu 1924 roku w Białymstoku przy ulicy Kraszewskiego, gdzie przed II wojną światową była izba porodowa. Tam również urodziło się dwóch moich młodszych braci. Mieszkaliśmy przy ulicy Koszykowej pod numerem 25. Z dzielnicy zwanej Bojarami pochodził mój ojciec i dziadek. Wtedy były to peryferia miasta zabudowane przeważnie drewnianymi domami. Wśród nich były też domy piętrowe, stawiane do wynajęcia. Spotkać tam było można ludzi o różnym statusie materialnym i społecznym. Nasza ulica była też tyglem narodowościowym. Mieszkali tu razem Polacy, Rosjanie, Niemcy i Żydzi. Czytaj dalej „Tatiana Jasińska – harcerz z Bojar”

Opublikowane w

Wspomnienia Antoniego Sokoła

Sokół Antoni Izbiszcze 2012Wspomnienia Antoniego Sokoła

Nazywam się Antoni Sokół i mieszkam na kolonii Izbiszcze. Urodziłem się 6 lutego 1922 roku, wtedy mieszkaliśmy jeszcze we wsi. W domu mojej babci mieściła się od 1921 roku Szkoła Powszechna. Była naprzeciwko naszego rodzinnego domu. Szkoła wynajmowała jeden pokój, w którym stały ławki i wisiała tablica. Odkąd pamiętam nauczycielem był Józef Świrniak. Czytaj dalej „Wspomnienia Antoniego Sokoła”

Opublikowane w

Karol Usakiewicz IPN – Katyń 1940

„Katyń” to słowo-symbol określające zbrodnię ludobójstwa, której na rozkaz najwyższych władz sowieckich dopuścili się funkcjonariusze NKWD wiosną 1940 r., mordując niemal 22 tysięcy obywateli Rzeczpospolitej: oficerów wojska, lecz także policjantów, urzędników państwowych, księży i innych przedstawicieli elity społeczeństwa. „Katyń” geograficznie łączy się z jednym miejscem – uroczyskiem Kozie Góry w lesie w pobliżu Smoleńska, gdzie, w kwietniu i maju 1940 r., zginęli więźniowie obozu w Kozielsku – oficerowie Wojska Polskiego. W bestialski sposób rozstrzelano tam ponad cztery tysiące żołnierzy, ale Polacy i obywatele Rzeczpospolitej innych narodowości byli zabijani przed 74 laty także w Charkowie, Kalininie (obecny i historyczny Twer) oraz w różnych lokalizacjach na terenie ówczesnych republik sowieckich: białoruskiej i ukraińskiej. Czytaj dalej „Karol Usakiewicz IPN – Katyń 1940”

Opublikowane w

Wspomnienia Zofii Turowskiej

Wspomnienia Zofii Turowskiej

Urodziłam się we wsi Kruszewo w 1922 roku. Miałam brata Jana oraz starszą o kilka lat siostrę Helenę, nosiła ona jednak inne nazwisko niż ja. Ona była Sokół, gdyż jej ojciec umarł, a nasza wspólna mama wyszła po raz drugi za mąż właśnie za mego ojca – Aleksandra Szczepańskiego. Do Kruszewa w „przystępy” przyszedł z Gniłej. Natomiast jego ojciec pochodził z Kołomyi na Podolu. Czytaj dalej „Wspomnienia Zofii Turowskiej”

Opublikowane w

Adam Mikutowicz – Historia Miejscowości Dzikie

Pierwsze informacje o miejscowości Dzikie pochodzą z końca XV wieku, kiedy to Choroszcz z włością stała się własnością bojara z kijowszczyzny wojewody Iwana Chodkiewicza. Jego syn Aleksander gospodarzył w swych włościach z rozmachem, karczując puszczę, budując młyny, folusze, osadzając osadników z Rusi i Mazowsza. Z czasem w dobrach Chodkiewiczów powstały Ruszczany, Zastawie, Sienkiewicze, Barszczewo, Jeroniki, Żółtki oraz młyny młynarzy Dzikich w Dzikich nad rzeką Supraśl. Potwierdzeniem istnienia dawnych młynów jest dzisiejsza struktura dna rzeki, w kilku miejscach na odcinku od Fast do Dzikich na dnie rzeki znajdujemy liczne ilości kamieni oraz sztucznie kopane kanały, co raczej w bagiennym terenie naturalne być nie mogło. Czytaj dalej „Adam Mikutowicz – Historia Miejscowości Dzikie”

Opublikowane w

Wspomnienia o Stanisławie Tureckim 1884 – 1941

Stanisław Turecki (1884-1941) – komendant POW, burmistrz Choroszczy i naczelnik ChOSO w latach międzywojennych. Wspomnienia córki

 Stanisław Turecki 1Mój ojciec, Stanisław Turecki, urodził się w Choroszczy w 1884 roku. Dziadkowie, Mikołaj i Izabela z Andruszkiewiczów,  mieszkali na końcu ulicy Piaskowej, naprzeciw kapliczki św. Jana. Byli właścicielami gospodarstwa rolnego. Mieli trzech synów: Feliksa, Stanisława i Pawła oraz trzy córki: Ludmiłę, Kazimierę i Albinę. Feliks, Ludmiła i Kazimiera wyemigrowali do USA. Paweł zmarł młodo, nie był żonaty. Albina wyszła za mąż za Wincentego Tureckiego z Zastawia i miała czworo dzieci: Jana, Jadwigę, Stanisława i Hipolita. Czytaj dalej „Wspomnienia o Stanisławie Tureckim 1884 – 1941”

Opublikowane w

Początki szpitala w Choroszczy. Historia jednego zdjęcia

Początki szpitala w Choroszczy. Historia jednego zdjęcia

Białostocki Wojewódzki Szpital dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Choroszczy oficjalnie został otwarty 25 listopada 1930 r. Początkowo oprócz dyrektora Stanisława Deresza personel lekarski składał się zaledwie czterech ordynatorów i asystenta oraz lekarzy pracujących w charakterze hospitantów. W dalszych latach liczbie chorych dochodzącej do 900 pacjentów w Szpitalu było zatrudnionych maksymalnie 15 lekarzy. Na czele każdego oddziału stał ordynator – psychiatra, wspomagali go lekarze dyżurni i asystenci, a w okresie wakacyjnym praktykanci. Ważne zadanie w rozpoznaniu schorzenia odgrywały pracownie kliniczno-naukowe: chemiczno-biologiczna, doświadczalna, rentgenowska i histopatologiczna. Zatrudniano tam trzech lekarzy i dwie laborantki, zaś cały szereg czynności pomocniczych wykonywali pacjenci. Czytaj dalej „Początki szpitala w Choroszczy. Historia jednego zdjęcia”

Opublikowane w

Henryk Zdanowicz – POWSTANIE STYCZNIOWE – PRÓBA BILANSU

POWSTANIE STYCZNIOWE – PRÓBA BILANSU

W nocy 22/23 I 1863 roku grupy  powstańców szacowane na 4,5 do 6 tyś. osób zaatakowały rosyjskie garnizony w 18 miejscowościach Królestwa Polskiego (Suraż był 19) – Siły rosyjskie wynosiły wówczas 110 tyś żołnierzy. Osiem napadów zakończyło się sukcesem, cztery zaś były porażką. Najbliżej nas położony Suraż został zdobyty przez „Zameczka” – Cichorskiego, zaś atak na Tykocin nie dał efektu. Wszędzie na ogół przerwano łączność telegraficzną. Uzbrojenie powstańców było nad wyraz liche: około 600 strzelb myśliwskich, kosy, piki i siekiery, a nawet drągi (stąd drągalierzy). Naiwnie łudzono się wiarą, że kijami zdobędziemy karabiny, a karabinami armaty. Tymczasem Deskur w Radzyniu zdobył armaty ale z braku koni musiał je pozostawić. Czytaj dalej „Henryk Zdanowicz – POWSTANIE STYCZNIOWE – PRÓBA BILANSU”

Opublikowane w

por. Jan Dziejma ps.„Grom”

por. Jan Dziejma ps.„Grom”

 Jan DziejmaUrodził się 1.10.1910 roku we wsi Kruszewo powiat Białystok. Ojciec Antoni, matka Julia byli rolnikami i mieszkali w samym środku wsi. Miał o dwa lata młodszego brata -Emiliana. Matka Julia z domu Chmielewska pochodziła z miejscowości Jeńki położonej po drugiej stronie Narwi. Była córką powstańca styczniowego. Sąsiadami Dziejmów byli Stanisław Sokół, który prowadził sklep,Zagórscy,Cieśluki, Krysiewicze. Do Szkoły Powszechnej uczęszczał również w Kruszewie, powstała ona zaraz po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W Księdze Głównej Szkoły Powszechnej w Kruszewie za rok 1921/22 odnotowano Jana Dziejmę pod poz. 10. jako ucznia oddz. III mającego 11 lat. Czytaj dalej „por. Jan Dziejma ps.„Grom””