Władysław Kurczak s. Teofila urodził się 12.09.1904 roku w miejscowości Ostrów, pow. Łowicz1. Posadę kierownika Szkoły Powszechnej w Zaczerlanach objął latem 1930 roku. Był żonaty, żona Waleria pozostała jednak w rodzinnym mieście, z powodu braku właściwego mieszkania w Zaczerlanach. Sprowadziła się do wsi w późniejszym okresie, nie pracowała zawodowo, gdyż zajmowała się wychowaniem córek – Lidii i Zenobii. Zamieszkali w domu największego gospodarza we wsi – Michała Abramowicza. Szkoła była duża, uczęszczało do niej ponad setkę dzieci z okolicznych wsi, z Zaczerlan, Topilca, Zawad, Kościuk. Czytaj dalej „Władysław Kurczak”
Czesław Sucharski
Czesław Sucharski urodził się 26. XI. 1901 roku w miejscowości Bugaj, powiat Koło, jako syn Marianny i Stanisława. Ojciec Stanisław Sucharski był nadleśniczym w powiecie Kolskim. W 1917 roku przyjęto go na podstawie egzaminu, do trzeciej klasy ośmioklasowej Szkoły Realnej Męskiej Obywateli miasta Koła. Po ukończeniu szóstej klasy, w 1920 roku wybuchła wojna z bolszewikami. Jak wielu innych młodych chłopców zgłosił się jako ochotnik do Wojska Polskiego, by bronić ojczyzny. Komisja poborowa w dniu 19. VII. 1920 roku wcieliła go do 1 Pułku Strzelców Podhalańskich wchodzącego w skład 21 Dywizji Piechoty Górskiej. Dywizję tę włączono do grupy uderzeniowej 4 Armii gen. Leonarda Skierskigo, przeznaczonej do uderzenia znad rzeki Wieprz na bolszewickie wojska oblegające Warszawę. Czesław Sucharski jako zwykły żołnierz piechoty przeszedł cały szlak bojowy tej dywizji i wziął udział we wszystkich bitwach jakie ona stoczyła. Wziął udział w krwawej walce o Kock(14 – 16. 08.), Siedlce (17.08.),Białystok (22.08), Kuźnicę, Nowy Dwór (23.09), Grodno (26.09), Lidę(28.08), Oszmiany1(28-29.10.). Czytaj dalej „Czesław Sucharski”
Antoni Bućko
Antoni Bućko urodził się 5 czerwca 1896 roku w Wasilkowie jako syn Szymona i Marianny z domu Kruszewska. Jego rodzice wybudowali drewniany dom na działce przy ulicy Białostockiej, o dzisiejszym numerze 72. Działka, na której młodzi małżonkowie wybudowali dom, była posagiem otrzymanym od rodziców Marianny. Rodzina była dość liczna, gdyż składała się z dziesięciu osób. Antoni Bućko miał siedmioro rodzeństwa: Ludwika, Wincentego, Zygmunta, Kazimierza, Józefa, Stanisława oraz siostrę Melanię. Dzieciństwo spędził w rodzinnym miasteczku, tam również skończył rosyjską szkołę powszechną. Czytaj dalej „Antoni Bućko”
Jan Hołub
Jan Hołub
Jan Hołub urodził się w grudniu 1897 roku w Łańcucie. Jego rodzicami byli – Józef i Maria z domu Balicka. Jan miał sześcioro rodzeństwa: brata Romualda, Stanisława, Władysława, Ludwika oraz siostrę Eugenię i Zofię1.
W latach dwudziestych XX w. zatrudnił się w Szkole Powszechnej w Choroszczy. Pracował tam, z dwuletnią przerwą na studia w szkole pedagogicznej w Warszawie, do listopada 1939 roku. Zapewne, dobre przygotowanie zawodowe było przyczyną, że został kierownikiem szkoły, był nim co najmniej od 1927 roku2 Czytaj dalej „Jan Hołub”
Bieżeństwo – Zapominana Wędrówka Ludów
WĘDRÓWKA LUDÓW SPRZED WIEKU
Niemiecka strategia zakładała, że wojny nie należy prowadzić na dwa fronty. Z tego względu na przełomie 1914/1915 roku zapadła decyzja aby z grona państw Ententy wyeliminować Rosję. Pierwsze uderzenie na froncie wschodnim nastąpiło 2 V 1915 roku w rejonie Tarnowa i Gorlic. Połączone wojska niemieckie i austro – węgierskie dowodzone przez feldmarszałka Augusta von Mackensena przełamały rosyjskie umocnienia. Po miesiącu zdobyto twierdzę w Przemyślu. Główny kierunkiem natarcia skierowano na twierdzę w Dęblinie. 13 VII ruszyła niemiecka ofensywa pod wodzą gen. Maxa Karla Wilhelma von Gallwitz na północy. Kierowała się ona na Siedlce. Celem była likwidacja rosyjskiego wybrzuszenia, tzw. worka warszawskiego. Czytaj dalej „Bieżeństwo – Zapominana Wędrówka Ludów”
Henryk Zdanowicz – Pamiętamy
PAMIĘTAMY
Dzień 26.10.1863 r. zapisał się w historii Choroszczy szczególnie ponurymi zgłoskami. W asyście wojska przywieziono wówczas kibitką więzienną z Białegostoku trzech skazańców na których miano niezwłocznie wykonać wyroki śmierci: Czytaj dalej „Henryk Zdanowicz – Pamiętamy”
Z Choroszczy na Sybir
II Wojna Światowa wybuchła 1 września 1939 roku. Rozpoczęła się napadem wojsk niemieckich na Polskę. 17 września na walczącą z Niemcami Polskę, uderzył od wschodu Związek Radziecki. W wyniku napaści, dwóch największych militarnie potęg świata, po prawie całym miesiącu walk, Polska została pokonana.
Na podstawie zawartego pomiędzy agresorami 23 sierpnia 1939 roku porozumienia, znanego jako „Pakt Ribbentrop – Mołotow”, podzielono Polskę na dwie strefy okupacyjne. Rosyjska strefa okupacyjna obejmowała wschodnie tereny Rzeczypospolitej, do linii Sanu, Bugu, Narwi, i biegła aż do Prus Wschodnich.
Po odbytej 22 września 1939 roku w Brześciu Litewskim wspólnej paradzie zwycięstwa, Niemcy i Rosja zawarły kolejne porozumienie. „Umowę w sprawie granic i przyjaźni” podpisano 28 września 1939 roku. III Rzesza i Związek Radziecki zobowiązały się do wspólnej likwidacji państwa Polskiego. Po pokonaniu Wojska Polskiego i zajęciu terytorium państwa przystąpiono wspólnie do likwidacji Polskiej państwowości. Postanowiono osiągnąć to przez wymordowanie elit wojskowych, policyjnych, politycznych, intelektualnych. Inne grupy społeczne planowano wyniszczyć poprzez niewolniczą pracę w nieludzkich warunkach. Czytaj dalej „Z Choroszczy na Sybir”
Barszczewo przed laty
Henryk Zdanowicz
BARSZCZEWO PRZED LATY
W latach trzydziestych ubiegłego wieku Barszczewo liczyło ok. 240 domów, a grunty rolne mieszkańców sięgały 1200 hektarów. W przeciągu 1934 i 1935 roku przeprowadzono komasację. Zlikwidowano wtedy uciążliwą szachownicę, czyli rozbicie gospodarstw na wielką ilość działek. Często wąskich i rozrzuconych po całej okolicy. Była ona efektem przede wszystkim dzielenia przez rodziców posiadanej ziemi między dzieci, spadków, darowizn i … posagów. Opowiadano, że „rekordziści” byli posiadaczami nawet 80 spłachetków pola. Czytaj dalej „Barszczewo przed laty”
Wspomnienia Teresy Żytowieckiej
Urodziłam się 25 kwietnia 1929 r. w Choroszczy na ulicy Dominikańskiej 18 w domu, w
którym dziś rozmawiamy. W czasach, w których przyszłam na świat nie było akuszerek
ani karetek pogotowia, poród przyjmowały tzw. „babki”. Poród mojej mamy przyjmowała
Pani Jodziowa. Mieszkała ona na rogu ulic Mickiewicza z Lipową. Mój tata nazywał się
Piotr Lewkowicz. Urodził się w 1895 r. i był stolarzem. Często wstawał o 2 w nocy, aby w
budynku gospodarczym, który znajdował się za naszym domem, przygotować różne
elementy stolarki budowlanej. Czytaj dalej „Wspomnienia Teresy Żytowieckiej”
PODZIEMIE KOMUNISTYCZNE W CHOROSZCZY I OKOLICY W LATACH 1926 – 1938
Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi (KPZB) powstała w następstwie uchwały II zjazdu KPRP w 1923 roku, która nakazywała połączenie wszystkich organizacji komunistycznych w północno – wschodniej Polsce w jeden twór. Obszarem jej działania były 4 województwa: białostockie, wileńskie, nowogródzkie oraz pińskie. Wspomniany teren został podzielony na 6 okręgów KPZB: białostocki, wileński, brzeski, piński, grodzieński i baranowicki. W każdym z nich siatką partyjną kierował Komitet Okręgowy (KO). Poszczególne zaś komitety podlegały KC KPZB, który w latach 1924 – 25 działał w Białymstoku i Wilnie. W końcu 1926 roku jego siedziba została przeniesiona do Wolnego Miasta Gdańska, tj. poza terytorium RP. Był to efekt skutecznych działań policyjnych, wymierzonych w nielegalne struktury prowadzące antypolską działalność. Ewidentnym przykładem na to są zapisy uchwały II Konferencji KPZB z listopada 1924 roku, która nakazywała orientować pracę partyjną na oderwanie Zachodniej Białorusi (tzn. wcześniej wymienionych 4 województw) od Polski i przyłączenie jej na drodze zbrojnego powstania do BSSR. Dodam, że na terenie nam najbliższym białoruska partyzantka operowała do 1924 roku w rejonie Kleszczel: oddziały „Czorta”(Demiana Martyniuka) i „Baćki”(Germana Szymaniuka). Czytaj dalej „PODZIEMIE KOMUNISTYCZNE W CHOROSZCZY I OKOLICY W LATACH 1926 – 1938”